Home > Nederlands, Politiek > Groots en Meeslepend

Groots en Meeslepend

March 26, 2016

Marsman

Hendrik Marsman’s “De Grijsaard en de Jongeling” geeft ons een mooi contrast: De jongeling opent met zijn uitdaging aan de wereld “Groots en meeslepend wil ik leven!”. De grijsaard vertelt waarom dit een gevaarlijke illusie is die er toe leidt dat je meegezogen wordt in omstandigheden die je niet kan controleren, en die je leven kunnen verwoesten.

Helaas. De jongeling luistert niet en springt toch de wijde wereld in, op zoek naar een groots ideaal.

Orwell

George Orwell schreef in zijn recensie van Mein Kampf:

Hitler … knows that human beings don’t only want comfort, safety, short working-hours, hygiene, birth-control and, in general, common sense; they also, at least intermittently, want struggle and self-sacrifice, not to mention drums, flags and loyalty-parades.

Ook Orwell herkende de lokroep van een Grote Zaak, en hoe die mensen opriep om er voor te vechten. Niet voor niks had hij zelf 4 jaar eerder hetzelfde gedaan door in Spanje in de Internationale Brigades te vechten.

Marsman heeft diezelfde lokroep ook gevolgd, hoewel hij het ultieme einde van deze denkwijze aan zag komen, en zijn flirt met fascisme daardoor kort bleef. Opnieuw Orwell:

Whereas Socialism, and even capitalism in a more grudging way, have said to people “I offer you a good time,’’ Hitler has said to them “I offer you struggle, danger and death,” and as a result a whole nation flings itself at his feet. Perhaps later on they will get sick of it and change their minds, as at the end of the last war. After a few years of slaughter and starvation “Greatest happiness of the greatest number” is a good slogan, but at this moment “Better an end with horror than a horror without end” is a winner. Now that we are fighting against the man who coined it1, we ought not to underrate its emotional appeal.

Het heden

Iedereen die het nieuws een beetje gevolgd heeft weet waar ik op uit ga komen: dit klinkt als een uitstekende omschrijving waarom jongeren zich tot radicale groepen als ISIS wenden. Het heeft weinig met godsdienst te maken, behalve dan dat de imams van ISIS de ontevreden jongeren in het Westen een Grote Zaak kunnen voortover, en ze op te zwepen om groots en meeslepend ten strijde te gaan; iets wat uit mijn citaten hierboven blijkbaar al minstens honderd jaar erkent wordt als een drijfveer voor veel slechts.

Ik ben niet de enige, de Internet columnist John Dolan, schrijvend onder het pseudoniem ‘Gary Brecher, The War Nerd’, wijst in dit artikel op exact hetzelfde fenomeen, en noemt nota bene België als voorbeeld.

ISIS heeft een doel: Baghdad terug, de stad waar ze uitgejaagd zijn. De buitenlandse strijders zorgen voor stoottroepen en propagandaoffensieven door terrorisme (lees ook de andere stukken van The War Nerd over ISIS, hij heeft lang in het MO gewoond en geeft een interessant perspectief), en het hierboven uiteengezette proces dat tot recrutering leidt klinkt mij logisch in de oren.

Footnotes:

1

Orwell zit er hier naast: Hitler is niet de originele bron, maar een Pruisische officier.

Categories: Nederlands, Politiek
%d bloggers like this: